لیتوتریپسی داخل عروقی (IVL)

راهکار پیشرفته برای درمان تنگی‌های کلسیفیه عروق کرونر

مقدمه

بیماری عروق کرونر قلب یکی از شایع‌ترین علل درد قفسه سینه، تنگی نفس و سکته قلبی است. در بسیاری از بیماران، پلاک‌های چربی به‌مرور زمان دچار رسوب کلسیم شده و به پلاک‌های سخت و کلسیفیه تبدیل می‌شوند. این نوع پلاک‌ها درمان را پیچیده‌تر کرده و موفقیت آنژیوپلاستی معمولی را کاهش می‌دهند.

در سال‌های اخیر، روش نوین لیتوتریپسی داخل عروقی (IVL) به‌عنوان راهکاری مؤثر و ایمن برای درمان این بیماران معرفی شده است. این روش هم‌اکنون در شهر مشهد مقدس  تحت نظر دکتر سید محسن جهرمی مقدم انجام می‌شود.

IVL چیست؟

IVL مخفف Intravascular Lithotripsy است؛ روشی مداخله‌ای که با استفاده از امواج شوک صوتی کنترل‌شده، پلاک‌های کلسیفیه داخل عروق کرونر را می‌شکند و نرم می‌کند. این کار بدون آسیب قابل‌توجه به دیواره سالم رگ انجام می‌شود و شرایط را برای آنژیوپلاستی و استنت‌گذاری موفق فراهم می‌سازد.

چرا تنگی‌های کلسیفیه اهمیت دارند؟

پلاک‌های کلسیفیه باعث می‌شوند:

• رگ انعطاف‌پذیری طبیعی خود را از دست بدهد
• بالن به‌خوبی باز نشود
• استنت به‌صورت ناقص باز شود
• خطر پارگی یا دیسکشن رگ افزایش یابد

به همین دلیل، درمان این بیماران نیازمند تکنیک‌های پیشرفته‌ای است که بتواند قبل از انجام آنژیوپلاستی و استنت‌گذاری، این رسوبات سخت را آماده‌سازی کند.

نحوه عملکرد IVL

دستگاه IVL شامل یک کاتتر بالونی است که از طریق عروق محیطی (مانند شریان رادیال یا فمورال) وارد عروق کرونر می‌شود. نوک این کاتتر حاوی امولاتورهای اولتراسوند است. با عبور جریان الکتریکی از این امولاتورها، امواج شوک صوتی با فرکانس بالا تولید می‌شوند. این امواج با عبور از بافت‌های نرم اطراف عروق، تنها بر روی رسوبات سخت کلسیمی تمرکز کرده و باعث ایجاد ترک‌های میکروسکوپی در آن‌ها می‌شوند. این ترک‌ها، ساختار سخت پلاک کلسیفیه را شکسته و آن را نرم می‌کنند.

پس از اتمام فرآیند IVL، از یک بالون آنژیوپلاستی برای باز کردن گشادتر محل تنگی و سپس در صورت نیاز، از استنت برای حفظ باز بودن رگ استفاده می‌شود.

مزایای IVL

• تکنیک ایمن و مؤثر: IVL به طور خاص برای درمان تنگی‌های کلسیفیه طراحی شده و با حداقل آسیب به بافت سالم عروق، مؤثر عمل می‌کند.
• آماده‌سازی ایده‌آل عروق: نرم کردن پلاک‌های کلسیفیه، امکان باز شدن کامل بالن و استنت را فراهم می‌آورد.
• کاهش عوارض: با کاهش احتمال بروز دیسکشن (پارگی لایه داخلی رگ) و باقی‌ماندن ناکامل استنت، IVL به کاهش خطرات حین و پس از آنژیوپلاستی کمک می‌کند.
• افزایش موفقیت بلندمدت: فراهم کردن زمینه مناسب برای استنت‌گذاری، شانس موفقیت طولانی‌مدت درمان را افزایش می‌دهد.
• روش کم‌تهاجمی: مانند سایر روش‌های آنژیوپلاستی، IVL نیز به صورت کم‌تهاجمی و از طریق عروق محیطی انجام می‌شود.

کاندیدای مناسب IVL چه کسانی هستند؟

بیمارانی که دارای یکی یا چند مورد از شرایط زیر باشند، ممکن است کاندید مناسبی برای IVL باشند:

• تنگی‌های کرونر با رسوبات قابل توجه کلسیم (تنگی‌های کلسیفیه)
• تنگی‌هایی که در آن‌ها بالن آنژیوپلاستی به خوبی باز نمی‌شود.
• بیمارانی که نیاز به استنت‌گذاری دارند اما پلاک کلسیفیه مانع از استنت‌گذاری موفق می‌شود.
• تنگی‌های عمیق و سخت که آنژیوپلاستی معمولی در آن‌ها با ریسک بالایی همراه است.

تصمیم‌گیری در مورد مناسب بودن IVL برای هر بیمار، بر عهده پزشک متخصص قلب و بر اساس نتایج تصویربرداری‌های عروقی (مانند اکوکاردیوگرافی داخل عروقی - IVUS یا توموگرافی همدوسی اپتیکی - OCT) خواهد بود.

فرآیند انجام IVL

این روش معمولاً تحت بی‌حسی موضعی و در اتاق عمل کاتتریزاسیون قلب انجام می‌شود.

1. ورود به عروق: پزشک با استفاده از یک سوزن، عروق محیطی (مانند شریان رادیال در مچ دست یا شریان فمورال در کشاله ران) را سوراخ کرده و از طریق یک شیت (غلاف پلاستیکی)، یک سیم راهنما وارد عروق می‌شود.
2. قرار دادن کاتتر IVL: کاتتر IVL بر روی سیم راهنما عبور داده شده و تا محل تنگی در عروق کرونر هدایت می‌شود.
3. انجام IVL: پس از اطمینان از موقعیت صحیح کاتتر، دستگاه IVL فعال شده و امواج شوک صوتی برای نرم کردن پلاک کلسیفیه ارسال می‌شوند. این فرآیند معمولاً در چند مرحله و با تنظیمات مناسب انجام می‌شود.
4. آنژیوپلاستی و استنت‌گذاری: پس از شکستن و نرم شدن پلاک، کاتتر IVL خارج شده و با استفاده از بالون آنژیوپلاستی، محل تنگی گشادتر می‌شود. در صورت نیاز، یک یا چند استنت در محل تنگی قرار داده شده و باز می‌شوند تا جریان خون به طور کامل برقرار شود.
5. خروج کاتترها: پس از اتمام درمان، تمام کاتترها و شیت از عروق خارج شده و محل سوراخ‌شدگی با فشار موضعی یا دستگاه‌های مخصوص بسته می‌شود.

مراقبت‌های پس از IVL

مانند سایر پروسیجرهای آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی، مراقبت‌های پس از IVL نیز شامل موارد زیر است:

• استراحت: نیاز به دوره استراحت کوتاه در تخت (معمولاً چند ساعت) بر اساس محل دسترسی عروقی.
• مصرف داروها: مصرف منظم داروهای ضد انعقاد (مانند آسپرین و کلوپیدوگرل یا داروهای جدیدتر) طبق دستور پزشک برای پیشگیری از تشکیل لخته در استنت.
• محدودیت فعالیت: خودداری از بلند کردن اجسام سنگین و فعالیت‌های شدید بدنی برای چند روز تا چند هفته.
• مراقبت از محل ورود: مراقبت از محل ورود کاتتر برای جلوگیری از خونریزی، عفونت یا هماتوم.
• پیگیری منظم: مراجعه منظم به پزشک متخصص قلب برای اطمینان از اثربخشی درمان و وضعیت سلامت قلب.

پرسش و پاسخ متداول

آیا IVL دردناک است؟
این روش تحت بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و درد شدید ندارد. ممکن است در حین فعال شدن دستگاه IVL، احساس فشار یا ناراحتی خفیفی احساس شود.

چه مدت طول می‌کشد تا IVL انجام شود؟
مدت زمان دقیق پروسیجر بسته به پیچیدگی تنگی و تعداد مراحل لازم، متغیر است اما معمولاً بین 30 دقیقه تا 1.5 ساعت طول می‌کشد.

آیا IVL عوارض خاصی دارد؟
مانند هر روش مداخله‌ای، IVL نیز ریسک‌های کمی دارد که شامل خونریزی در محل ورود، آسیب به عروق، یا تشکیل لخته است. با این حال، این عوارض نادر هستند و با رعایت پروتکل‌های درمانی و مراقبت‌های پس از آن، به حداقل می‌رسند.

پس از IVL و استنت‌گذاری، آیا به دارو نیاز خواهم داشت؟
بله، مصرف داروهای ضد پلاکت (ضد لخته) برای مدت زمان مشخصی (معمولاً 6 ماه تا یک سال یا حتی بیشتر بسته به نوع استنت و شرایط بیمار) پس از استنت‌گذاری ضروری است.

نتیجه‌گیری

لیتوتریپسی داخل عروقی (IVL) یک پیشرفت قابل توجه در درمان بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر با تنگی‌های کلسیفیه است. این روش با آماده‌سازی مؤثر پلاک‌های سخت، راه را برای آنژیوپلاستی و استنت‌گذاری موفق هموار کرده و به بهبود کیفیت زندگی بیماران و کاهش خطرات قلبی کمک شایانی می‌کند.

جهت کسب اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت، لطفا با ما تماس بگیرید. 

05132042 - 09003204200